Vereniging Vrienden van het Voormalige NAVO Hoofdkwartier

De Vereniging Vrienden van het Voormalig NAVO Hoofdkwartier zet zich in voor het behoud van de herinnering aan het ondergrondse NAVO hoofdkwartier dat tussen 1954 en 1992 was gevestigd in een voormalige ondergrondse mergelgroeve in de Cannerberg.

Wat ooit een mergelgroeve was, werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter ingericht tot ondergrondse werkplaats voor de assemblage van V1 wapens. Door de bevrijding van Maastricht en omgeving in september 1944 kon die werkplaats niet daadwerkelijk in gebruik worden genomen. In 1954 verkenden Nederlandse en Engelse officieren in burger deze mergelgroeve en niet lang daarna werd er in het acht kilometer lange gangenstelsel een oorlogs- en oefenhoofdkwartier voor de NAVO ingericht. Vanaf 1963 was een groot deel van het hoofdkwartier permanent bezet vanwege een ingrijpende reorganisatie van de luchtverdediging. Sindsdien werd hier dag en nacht de luchtverdediging in de noordelijke helft van West-Duitsland gecoördineerd. Overdag waren er 250 tot 300 medewerkers, militairen en burgers, werkzaam en ´s nachts ongeveer vijftig.

In het ondergrondse hoofdkwartier werden bij oefeningen de operaties van land- en luchtmacht in de noordelijke helft van West-Duitsland gecoördineerd. De staf werd dan versterkt met personeel uit het vredeshoofdkwartier in Rheindahlen en de bezetting liep dan tijdelijk op tot boven de duizend personen.

Het complex speelde een zeer belangrijke rol in de tijd van de Koude Oorlog en werd in december 1992 door de NAVO ontruimd, enerzijds vanwege de ontspanning tussen Oost en West en anderzijds vanwege ernstige vervuiling onder andere met asbest.

De sanering van het geheel werd begin 2013 opgeleverd en eigenaar Het Limburgs Landschap kreeg toen van defensie een vrijwel lege groeve terug. Er was en is in feite sprake van een uitgestrekt complex van ondergrondse ruïnes. Sinds 2013 is een vrijwilligersgroep, deels bestaande uit oud-medewerkers, aan de slag gegaan om het voor bezoekers gemakkelijker te maken zich voor te stellen hoe het hier was tijdens de Koude Oorlog. Met foto´s en gedeeeltelijke herinrichting van ruimtes wordt gewerkt aan een betere beleving van dit ondergrondse monument van de Koude Oorlog. Die vrijwilligers hebben zich nu verenigd in deze Vereniging.

Onze vereniging brengt mensen samen die deze bijzondere plek een warm hart toedragen: actieve leden en ondersteunende leden die de geschiedenis van de Cannerberg levend willen houden. Op de weg naar de oprichting van onze vereniging hebben we onszelf wel eens de ´hoeders van het erfgoed´ genoemd. Onze actieve leden zijn regelmatig aanwezig en waken over de monumentale elementen, ze voeren klein onderhoud uit, ruimen waar nodig op en doen ook onderzoek naar de geschiedenis van het hoofdkwartier. Een belangrijk element zijn de interviews met oud-medewerkers, daarmee leggen we een stuk oral-history vast, bij dit object van bijzonder belang vanwege de geheimhoudingsplicht die er tot 1992 was.

Daarnaast is er in de loop der jaren sinds 2013 een collectie ontstaan van objecten die direct dan wel indirect met de geschiedenis van deze locatie te maken hebben. Eigenaar Het Limburgs Landschap ondersteunt onze activiteiten op een positieve manier en heeft onder andere een depotruimte ingericht voor de collectie

Wil je bijdragen aan ons werk, ons ondersteunen of heb je nog dingen die voor ons interessant zouden kunnen zijn? Word lid, of neem contact op met het bestuur.